Over ons

Strandwachters is een website van mij, Martijn de Groot. Je kunt hier veel informatie vinden over strandpalen, hun functie en hun geschiedenis. Er zijn ook nieuwtjes. En je kunt ansichtkaarten bekijken met strandpalen erop, genummerd van 1 tot en met 100.

Strandpalen, typisch Nederlands

Strandpalen zijn uniek voor Nederland. Er zijn geen andere landen bekend met een vergelijkbaar stelsel van houten palen. Op bijna alle stranden langs de Nederlandse kust kan je ze vinden, op regelmatige afstanden. Op de kop staat de afstand in kilometers tot het begin van de rij. Ook in de duinen zie je ze vaak. De nummers daarvan lopen mee met die op het strand.

Wat maakt strandpalen bijzonder?

Strandpalen brengen je in contact met het verleden, omdat ze ooit door mensen zijn geplaatst, meestal meer dan dertig jaar geleden. Ze werden sinds 1843 door Rijkswaterstaat gebruikt om groei en afname van het strand te meten. Tegenwoordig gebeurt dat met satellieten, dus nu dienen ze vooral nog om te weten waar je ongeveer bent.

De waterschappen langs de kust zijn nu verantwoordelijk voor het beheer, behalve op de Friese Waddeneilanden; daar is het nog steeds Rijkswaterstaat. Soms worden weggespoelde palen vervangen door nieuwe. Op andere plekken wordt er niets meer gedaan en blijft een lege plek achter.

Cultureel erfgoed vastgelegd

Strandpalen hebben in het analoge tijdperk een belangrijke functie gehad in de verdediging van onze kust tegen de zee. Ze zijn cultureel erfgoed van ons land. Daarom, en omdat ze zo fotogeniek zijn, heb ik de kilometerpalen allemaal gefotografeerd en vastgelegd op ansichtkaarten: 329 in totaal. Je kunt ze in het overzicht met ansichtkaarten bekijken en bestellen. Je betaalt later per overboeking. Bijvoorbeeld voor iemand die jarig is, met zijn of haar leeftijd erop, of voor iemand die een jubileum viert.

Boek ‘Strandpalen van Nederland’

Onder het lopen, van strandpaal naar strandpaal, werd ik steeds nieuwsgieriger naar hun geschiedenis, hun functie, de verschillen en de betekenis daarvan. Ik ging zoeken in historische bronnen en archieven en sprak met mensen uit de praktijk: kantonniers, beheerders, timmerlui en toezichthouders.

Ik besloot alles op te tekenen in een boek met veel foto's. Dat verscheen in 2023 bij uitgeverij Anoda: ‘Strandpalen van Nederland’. Het is mooi geworden. Je kunt het inzien en bestellen op de website van de uitgever.

Wandelingenboek

Wandelen in de duinen en over het strand is heerlijk. Intussen kan je meer te weten komen over de strandpalen die je tegenkomt. Het schrijven van een wandelingenboek gaf mij de kans weer eindeloze wandelingen over strand en door de duinen te maken en anderen over mijn schouder mee te laten kijken. Dat heb ik gedaan.

Het tweede boek, ‘Struinen langs strandpalen’, is inmiddels verschenen. Je kunt het hier bestellen.